yachaqay masikuna_ PRIMARIA EIB

 KUNAN YACHAKASUN PUNO SUYUNCHISMANTA 

kay Puno suyunchispiqaq chunka kinsalluq llactakunan umarinku:

Puno, San Roman, Azangaro, San Antonio de Putina, Lampa, Chucuito, Collao, Huancané, Carabaya, Melgar, Moho, Sandia, Yunyugo.

chaymin kay llactakuna. kunan parlarisunchis huywakunamanta chakramanta, mina yank´áymanta, industria chaymanta turismo nisqhamanta:

uywakuna uywaspa

kay wiñay ganaderia nisqata,ñawpaqta aparin kay qulqikunata kay Puno suyunchispi,hinataq utwakunawan kuchska ñawpaqman piririnchis. kay uywakuna uywanku wasi chikaniqman chaipin tarisuman ujata, paqucha, chaymantapis kay uywakunamantataq willmatan rutunku, hinallataqmin wakinkunamanta aychapaq ñak´anku wakin chikapiqa vendenanpaq.

kay uywakuna runakunan rikun paykunan uywanku llank´anakupaq, mikhunankupaq may pachapitaq vendenankupaq,chay qulkiwan wawankunata uywanku,yachaywasiman pusanku ima.KAY PUNO SUYUNCHISPIQAP KAY UYWAKUNAN KANKU:

KAY UYWAKUNAN MANAN RUNACHU UYWAN PAYKUNA URQUPI TIYANKU.

• atuq

• añas

• puma

• vicuña

• k´ita cuy

• wizk´acha

kay uywakunamantaqa maypachakaq qhawanku imatachus ruwanku,atuq pampaman uraqamun hinaqap para wata kanqa.wakinkunakaq millay runakuna hap´inku chay uywakunata hinaspan wachuchinku.

KAY UYWAKUNA RUNAKUNAWAN TIYANKU:

• waca

• asnu

• uja

• paqucha

• khuchi

• mula

• wallpa

waqakuna:uywanku lichinmanta,quiso ruwanankupaq,chaymantapis apanku qhatukunaman. ujata, paqucha:uywanku willman rayku,aycharayku ima. asnu, mula:uywanku llank´ananpaq papa astanapaq,imaymanam ruwanapaq. wallpa:uywanhu rruntunmanta,chiwchi munajkuna rantinku.

khuchi:musuq watapi runakuna miqhunku,hinallaqtinmi qolqechanku.

PHICHICHUKUNA URPIKUNA :

kay uywakuna tiyanku wasi chiq´aniqpin wakinkuna hinallapin tiyanku.

• lluthu

• lequechu

• mallqu

• puli puli

• chiwanku

• k´ili 

• suri

• pukupuku

kay uywakuna tiyan pampakunapin, urqukunapin wakinkunataq runatan qhawan ima yachanakupaq imaytatan purischkanku, qulqikananpaq ima.

chakrapi llank´ay

kay wiñay agricola nisqa sutiyuq huq hatun yachaqaykuna kay economia nisqa,kall puno suyunchispihinallataq allin unanchasqa kay pachanchiswan,kay ch´akikuna,chikchikuna hinallataq q´asakuna.

ñawpaqllapipuni ruwanchis: 

• kinua

• siwara

• uka

• papa

• izaño

• illacu

• awas

• maca

puno suyunchis munayta kancharin

kay turismo wiñaykuna,puno suyumanta munayta sapa paqarin p´unchaykamun,colla qurpamanta,huq atun suyupi.

hay huq hatun mayukuna,aswan hatun pachanchismanta,hinallataq huq hatun miray tikakuna.

kay puno suyunchispy tarikun tarikun imaynayan qan.

• lago titicaca

• katedral

• museo

• isla de urus

• takile

• amantani

• chullpakuna,sillustani.

• tihuanacu

• tinajani

AYIPUNI WAWACHAKUNA

PRIMARIA EIB VIII

YACHAQAQ: RONALD SACACA MAMANI

AMAUTA: LEONOR BERNEDO VILLATA

👉